Dark 2ος κύκλος (spoiler free review)

Το γερμανικό sci-fi δράμα, Dark των Baran bo Odar και Jantje Friese επέστρεψε για τον δεύτερο κύκλο του στο Netflix. Το Dark αποτελεί την πρώτη γερμανόφωνη σειρά για την πλατφόρμα και σημείωσε μια απρόσμενή ακόμα και για τους δημιουργούς του επιτυχία. Η σειρά προβλέπεται να ολοκληρωθεί σύμφωνα με δηλώσεις της Friese στον τρίτο κύκλο της.

Η ιστορία του πρώτου κύκλου μας πηγαίνει σε μια μικρή επαρχιακή γερμανική πόλη το Widen και στην εξαφάνιση ενός νεαρού αγοριού, το οποίο στην πραγματικότητα ταξίδεψε 33 χρόνια πίσω στο χρόνο. Αυτό αποτελεί το έναυσμα για να ξεκινήσει μια σειρά γεγονότων μεταξύ τεσσάρων οικογενειών της πόλης, οι οποίες εμπλέκονται μεταξύ τους σε παρελθόν, παρόν και μέλλον με πρωτόγνωρους ή και παράδοξους τρόπους. Το Dark  καταπιάνεται γενικά με το ζήτημα του Χρόνου και κατά πόσο είναι εφικτό να αλλάξει το ρου της ιστορίας. Ο πρώτος κύκλος μου άφησε πολύ καλές εντυπώσεις, ο δεύτερος μου άφησε ακόμα καλύτερες. Ως σειρά τη βρίσκω από τις πιο μετρημένες, όσον αφορά την εμπλοκή φυσικής πραγματικότητας και μεταφυσικής. Κατά τα άλλα δεν είναι αψεγάδιαστη. Δεν μας λέει κάτι ανήκουστο, αυτό είναι ξεκάθαρο. Αντιθέτως προσπαθεί να ακολουθήσει και ενσωματώσει στην πλοκή της μια παράδοση σκέψης χιλιετιών και δεν τον κρύβει. Το σκεπτικό, που διέπει τη σειρά, ξεκινά από τις απαρχές της δυτικής σκέψης με στοχαστές όπως είναι ο Παρμενίδης, ο Ηράκλειτος, ο Αριστοτέλης, κάποιοι στωικοί, δανειζόμενο την ευρύτερη αρχαιοελληνική αντίληψη ενός κυκλικού Χρόνου και φυσικά την δομή της αρχαιοελληνικής τραγωδίας. Συνεχίζει ως τις μέρες μας παίρνοντας διάφορα στοιχεία από τον Hume έως τον Freud, τον Nietzsche και τον Heidegger και εννοείται τη σύγχρονη φυσική. Παράλληλα δεν λείπουν συμβολισμοί όπως το ταξίδι ανά 33 χρόνια μόνο μπροστά ή πίσω στον χρόνο ως ξεκάθαρη αναφορά στα χρόνια του Χριστού. Γενικά, όπως δήλωσαν οι δημιουργοί του, η σειρά προσπαθεί να αποτελέσει τέκνο της γερμανικής παράδοσης, αντί του να υιοθετήσει πιο αμερικανικά πρότυπα, προσπαθεί να είναι πιο «γερμανική», με ό,τι κι αν αυτό σημαίνει για τους δημιουργού της.

Το Dark λόγω του sci-fi θέματος του και του τοπίου της μικρής επαρχιακής πόλης χαρακτηρίστηκε από πολύ νωρίς ως κάτι μεταξύ των σύγχρονων του σειρών Stranger Things (2016-) και Twin Peaks (2017) . Αυτό όμως δεν ισχύει, οι ομοιότητες με τις σειρές αυτές είναι αρκετά επιφανειακές. Προσωπικά βρίσκω πιο ενδιαφέρον το Dark κι από τις δύο σειρές συσχετιζόμενες με αυτό. Το Stranger Things, από την μια δεν με ινστριγκάρει τόσο πολύ όσο το Dark, με την 80s νοσταλγία, που έχει ως ένα από τα κύρια όπλα του, να μην με επηρεάζει τόσο όντας γέννημα των 90s και θρέμμα των 00s. Από την άλλη το Twin Peaks ή για να είμαι πιο σωστός ο τρίτος κύκλος του, που ήρθε μαζί με το Dark το 2017, απετέλεσε μια μικρή απογοήτευση. Η μέχρι εσχάτων αποδόμηση της σειράς από τον David Lynch και ο ακόμα πιο τραβηγμένος συμβολισμός, σουρεαλισμός κτλ της απλά με κούρασαν, τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο, Ούτε εδώ η νοσταλγία για την πρώτη εποχή της σειράς επηρέασε ιδιαίτερα την κατάσταση. Το Dark  έχει λοιπόν περισσότερες ουσιαστικές ομοιότητες με σειρές μη γραμμικής διήγησης όπως το Lost (2004-10) ή το άλλο παιδί του Damon Lindelof το λατρεμένο Leftovers (2014-17) για παράδειγμα, με την ιστορία του να εμπλέκεται σε διάφορα σημεία, επίπεδα και με διάφορους τρόπους.

Όσον αφορά τον δεύτερο κύκλο τώρα, η ιστορία συνεχίζει κάποιους μήνες μετά τα γεγονότα του πρώτου με την αναζήτηση των εξαφανισμένων ατόμων να συνεχίζεται και να εντείνεται. Να πω την αμαρτία μου, χρειάστηκα ένα δυο επεισόδια να ξαναθυμηθώ και να ξανασυνδεθώ με τον κόσμο και τα πρόσωπα της σειράς, λόγω της σχετικά καθυστερημένης επιστροφής της και της υπερβολικής αυτοπεποίθησης μου για την μνήμη μου. Στον δεύτερο κύκλο η σειρά διευρύνεται ακόμα περισσότερο. Χοντραίνει το παιχνίδι, να το πω αλλιώς. Οι αποκαλύψεις και τα plot twists συνεχίζονται με τον ρυθμό του κύκλου να είναι καταιγιστικός. Υπάρχει μια συνεχής κίνηση και εξέλιξη. Προς τιμήν της ακόμα είναι, ότι οι προαναφερθείσες αποκαλύψεις και εξελίξεις της σειράς δεν καθυστερούν, δεν πλατειάζει δηλαδή σε αυτόν τον τομέα, ενώ παράλληλα εμπλουτίζει τις ιστορίες κάποιων προσώπων αποκαλύπτοντας μας τις συνδέσεις μεταξύ τους. Η αγωνία, που προσφέρει στον θεατή, δεν έρχεται απλά από την συνεχή καθυστέρηση των αποκαλύψεων και εξελίξεων, όπως κάνουν άλλες σειρές κάνοντας μα να λέμε «πάλι τα ίδια», αλλά από την εμβάθυνση της ιστορίας και της ευρύτερης στοιχειωτικής ατμόσφαιρας. Στον δεύτερο κύκλο έχουμε μια παραπάνω εστίαση στους Egon και Claudia Tiedermann, πέραν του κεντρικού χαρακτήρα του Jonas. Ακόμα θα εισαχθούμε στον κόσμο των ατόμων, που κινούν τα νήματα και συγκρούονται για την κυριαρχία επί του μέλλοντος. Το Dark με τον δεύτερο κύκλο του, έχει ως προφανή στόχο να τσιτώσει με τα αναπάντητα ερωτήματα και τις ατελείωτες ιστορίες και να σοκάρει με τις αποκαλύψεις το κοινό του. Ένας από τους στόχους του είναι το λεγόμενο mindfuck.

Δεν τελειώνει μόνο εκεί όμως, δεν είναι τόσο επιφανειακό. Ιδίως με τον δεύτερο κύκλο του προσπαθεί να μιμηθεί το προαναφερθέν πρότυπο της αρχαιοελληνικής τραγωδίας σύμφωνα και με δηλώσεις της Friese, με τους χαρακτήρες του να είναι έρμαια γεγονότων και δυνάμεων, που τους υπερβαίνουν, μάταια προσπαθώντας για να βρουν απαντήσεις και μια κάθαρση. Οι χαρακτήρες του είναι, όσο τραγικοί και ανθρώπινοι δύναται. Η σειρά προσφέρεται ως πεδίο μάχης μεταξύ δυο αιώνιων αντιπάλων του ντετερμινισμού (της αδιάσπαστης σχέσης αιτίου και αιτιατού, της μοίρας, του πεπρωμένου αλλιώς) και της ελεύθερης βούλησης, ως εξήγηση και δυνάμεις διαμόρφωσης της ιστορίας και του κόσμου. Τo Dark υιοθετεί ξεκάθαρα την ντετερμινιστική οπτική επί του θέματος του ταξιδιού στον χρόνο, έχοντας ως εργαλείο του και ένα από τα κλασικά θεωρητικά παράδοξα του ταξιδιού στο χρόνο, το “bootstrap paradox” (το οποίο, αν βαριέστε να διαβάσετε το λήμμα του Wikipedia, μας το εξηγεί στα γρήγορα και απολαυστικά ο Doctor, όταν ακόμα η σειρά βλεπόταν…) και δομώντας έναν κλειστό κύκλο καθοριστικών γεγονότων, που δεν γίνεται να αλλάξουν. Φιλοσοφικά τώρα η σειρά είναι έντονα επηρεασμένη ή έστω προσπαθεί να υιοθετήσει μια πιο νιτσεϊκή προσέγγιση μεταξύ άλλων. Σε σύγκριση με άλλες σειρές χιουμοριστικές/σατιρικές ή όχι π.χ. Bojack Horseman, Rick And Morty, True Detective (κύκλος 1), το Dark προσεγγίζει αν και χονδροειδώς πιο εύστοχα τον Nietzsche, ο οποίος αντιτάχθηκε και απεχθανόταν τη μάζα, τον πεσιμισμό και τον μηδενισμό και τα τελευταία χρόνια κατά μεγάλη ειρωνεία χρησιμοποιείται συχνά για χαρακτήρες με πεσιμιστικές και μηδενιστικές αντιλήψεις σε σειρές μαζικής κατανάλωσης… Βέβαια υπάρχουν διάφοροι λόγοι γι αυτό, που δεν είναι της παρούσης. Στο Dark η νιτσεϊκή ντετερμινιστική οπτική με την έννοια της μοίρας και της αιώνιας επιστροφής είναι πιο αισθητή από άλλες, αλλά όχι η μοναδική. Για παράδειγμά χαρακτήρες όπως ο Egon είναι ένας πιο παραδοσιακά γερμανικός καντιανός τύπος.

Ένα από τα δυνατότερα και άκρως αξιέπαινα στοιχεία της σειράς, που το προσπερνούν πολλοί, είναι η εξαιρετική πραγματικά δουλειά, που έχει γίνει στον τομέα του casting από την Simone Bär. Λόγω της ιστορίας, που εκτείνεται σε τρεις γενιές των ίδιων οικογενειών, υπήρχε η ανάγκη να βρεθούν ηθοποιοί, που να μοιάζουν με το κύριο cast (αυτό του παρόντος) και φυσικά να μπορούν να παίξουν τον ρόλο με την ίδια πειστικότητα και ύφος. Κανένα από τα πρόσωπα, που θα δείτε να υποδύεται νεαρότερη ή γηραιότερεη εκδοχή ενός χαρακτήρα, δεν είναι επεξεργασμένο με cgi ή με make up. Όλοι είναι διαφορετικοί ηθοποιοί. Με το καλύτερο παράδειγμα – στις φωτογραφίες από πάνω – να είναι η ανατριχιαστική ομοιότητα μεταξύ των ηθοποιών, που υποδύονται τον σαραντάρη Urlich (Oliver Masucci) και τον εβδομηντάρη Ulrich (Winfried Glatzeder). Προσωπικά είχα σκαλώσει, όταν το ανακάλυψα αυτό.

Όπως είπα η σειρά γενικά δεν είναι αψεγάδιαστη. Ο καταιγιστικός αυτός ρυθμός με τον οποίο εξελίσσεται ο δεύτερος κύκλος και η συνεχής εναλλαγή μεταξύ τοποθεσιών, προσώπων και χρονολογιών, ναι μεν βοηθούν να μας έχουν στην τσίτα – και το γουστάρουμε – αλλά έχει κι αυτό το κόστος του. Η κυριότερη ίσως αδυναμία είναι, ότι δεν δίνεται αρκετός χρόνος για να εξελιχθεί το δράμα και να απολαύσουμε τις πολύ καλές ερμηνείες από τους περισσότερους του cast. Οι χαρακτήρες είναι τραγικοί, είναι ανθρώπινοι, απλά δεν προλαβαίνουμε να τους «ζήσουμε» καλύτερα και περισσότερο. Αυτό ίσως να κουράσει κάποιους και να τους εκνευρίσει το, ότι δεν μπορούν να επενδύσουν με αυτόν τον τρόπο στη σειρά. Προσωπικά δεν με πείραξε τόσο, Επίσης λόγω των πολλών κομματιών του παζλ της, που πρέπει να μπουν στη θέση τους χτίζοντας για το μεγάλο φινάλε του τρίτου κύκλου, η σειρά περνά σχετικά επιφανειακά και στα γρήγορα τις προαναφερθείσες φιλοσοφικές, θρησκευτικές και κοσμολογικές ας το πούμε  ιδέες. Από την μια προσπαθούν να τις ενσωματώσουν σωστά στην πλοκή και στο ύφος, από την άλλη καταλήγουν κάποιες να περιοριστούν σε αναφορές και τσιτάτα. Ο χαμός, που απολαμβάνει ο θεατής, του στερεί δυστυχώς τη δυνατότητα για ακόμα περισσότερο βάθος και περισσότερη διάρκεια στις αντίστοιχες σκηνές. Πόσα να χωρέσουν σε ένα πενηντάλεπτο επεισόδιο, να μου πεις… Κάποιοι από τους χαρακτήρες αν και άκρως απαραίτητοι δεν είναι το ίδιο ενδιαφέροντες με άλλους. Επίσης υπάρχουν κι ένα δυο τραβηγμένα πράγματα στο θέμα συγγένειας κάποιων προσώπων, που θεωρητικά λύνεται με το προαναφερθέν bootstrap paradox, αλλά παραμένουν τραβηγμένα. Προς όσους θέλουν, όλα τα μυστήρια να λύνονται και όλες οι απαντήσεις να δίνονται και να είναι πειστικές, να ξέρετε , ότι αυτό δε θα συμβεί με το Dark. Σύμφωνα πάλι με δηλώσεις των δημιουργών περίπου το 10% των μυστηρίων και των ερωτημάτων θα παραμείνει εσκεμμένα αναπάντητο με το τέλος της σειράς. Προετοιμαστείτε αναλόγως λοιπόν.

Ο δεύτερος κύκλος του Dark ήρθε κι έχτισε γενναιόδωρα πάνω στην ιστορία του πρώτου. Ο ρυθμός ανέβηκε, η ιστορία έγινε ακόμα πιο ενδιαφέρουσα, με την πολυπλοκότητα της να προσφέρει και πάλι γενναιόδωρα αγωνία και σκαλώματα στον θεατή της. Έχει τα φαουλάκια του, αλλά αξίζει και με το παραπάνω τον χρόνο του.

Διαβάστε ακόμα:

gif01

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s